Κατερίνα Γώγου: Η ποιήτρια της μοναξιάς και της επανάστασης

Βόρις Καραγιάννης

Γράφει:
Βόρις Καραγιάννης

Η ηθοποιός, η ποιήτρια, η επαναστάτρια, ευάλωτη, η αυτοκαταστροφική... η Κατερίνα Γώγου. 


Την Κατερίνα Γώγου την «συνάντησα» στους δρόμους των Εξαρχείων. Ήταν ένα πανέμορφο γκράφιτι στον τοίχο. Αργότερα την είδα και στο Σύνταγμα. Κάποιος είχε γράψει «το νου σου έ;» με μαρκαδόρο σε κάποιο από τα μάρμαρα της Πλατείας. Μετά ήταν στον αέρα. Πάντα στα Εξάρχεια.

Ήταν ένα από εκείνα τα μανιασμένα αεράκια που διασχίζουν με ταχύτητα τους δρόμους, πετούν πάνω από τους ανθρώπους και τους δίνουν εκείνη την ανάσα. Μέχρι να σβήσουν οριστικά. Η Κατερίνα Γώγου «έφυγε» στις 3 Οκτωβρίου του 1993. Το επέλεξε. Με χάπια και αλκοόλ. Σε ηλικία 53 ετών (γεννήθηκε την 1η Ιουνίου 1940).

Ο κόσμος την γνώρισε μέσα από τις ελληνικές ταινίες της «Φίνος». Το γλυκό, τρελό κορίτσι που κουβαλούσε όλη την αφέλεια του κόσμου. Ε, μόνο έτσι δεν ήταν η Κατερίνα Γώγου. Κάθε ποίημά της είναι σαν να τρως δέκα μπουνιές μαζί!

Έβαλε στο στόμα μας φράσεις που ντρεπόμασταν να πούμε. Έζησε όπως της έλεγε η ψυχή της και ας το πλήρωσε με ένα πρόωρο τέλος. Σπούδασε στην δραματική σχολή του Τάκη Μουζενίδη και στην σχολή χορού Πράτσικα, Ζουρούδη και Βαρούτη. Πρωτοεμφανίστηκε με το θίασο Ντίνου Ηλιόπουλου, το 1961, στο έργο των Ευαγγελίδη - Μαρή «Ο Κύριος πέντε τοις εκατό».

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 ασχολήθηκε με την ποίηση, εγκαταλείποντας τον κινηματογράφο. Το πρώτο της βιβλίο εκδόθηκε με τίτλο "Τρια κλικ αριστερά". Ποιήματά της έγιναν στίχοι σε τραγούδια. Το «Εμένα οι φίλοι μου» μελoποιήθηκε από τους Magic de Spell σε ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια της ελληνικής ροκ. Ο Πάνος Κατσιμίχας, ο Κωνσταντίνος Βήτα.

gwgou

 

Ποιήματα από ήδη εκδοθέντα βιβλία της χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία του (πρώην συζύγου της) Παύλου Τάσσιου "Παραγγελιά" (με υπόθεση βασισμένη στην ιστορία του Νίκου Κοεμτζή). Η μουσική της ταινίας, που έγραψε ο (μετέπειτα διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος) Κυριάκος Σφέτσας και επένδυσε τα εν λόγω ποιήματα, κυκλοφόρησε σε δίσκο (ΕΜΙ-1981) με τίτλο "ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ".

Λίγο μετά το θάνατό της η EMI-Minos κυκλοφόρησε το δίσκο "ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ" σε CD (remastered ADD) το 1995. Κυκλοφόρησε σε CD και το 2006 (σε περιορισμένα αντίτυπα) στη σειρά "Αποκλειστικές Επανεκδόσεις" των "Metropolis". Για τα 20 χρόνια από το θάνατό της η Μυρτώ Αλικάκη υποδύθηκε την Κατερίνα Γώγου στην παράσταση- αφιέρωμα σκηνοθετημένη από το σύντροφο της ποιήτριας Γιώργο Κορδέλλα και βασισμένη στη συλλογή «Πάνω Κάτω η Πατησίων».

Σε μια επιλογή ποιημάτων και πεζών κειμένων της Κατερίνας Γώγου τα οποία ερμήνευσε η Μυρτώ Αλικάκη σε μορφή θεατροποιημένων μονολόγων. Το 2012 κυκλοφόρησε το βιβλίο - cd "Πάνω - κάτω η Πατησίων" με μελωποιήσεις ποιημάτων της.

Οι ποιητικές της συλλογές

Τρία κλικ αριστερά, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1978
Ιδιώνυμο, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1η έκδοση 1980
Το ξύλινο παλτό, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1982
Απόντες, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1986
Ο μήνας των παγωμένων σταφυλιών, Εκδόσεις Καστανιώτη 1988
Νόστος, Εκδόσεις Λιβάνη, 1η έκδοση 1990 - Εκδόσεις Καστανιώτη, 2004

Μεταθανάτιες κυκλοφορίες

Με λένε Οδύσσεια, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2002
Νόστος, Εκδόσεις Καστανιώτη, Επανέκδοση 2004

Βιβλία για την Κατερίνα Γώγου

Βιργινία Σπυράτου: Κατερίνα Γώγου: Έρωτας Θανάτου, Εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος, 1η έκδοση 2007

katerinagotoukyr

Εμείς εκεί.
Μια ζωή λιγούρια ταξιδεύουμε
την ίδια διαδρομή.
Ξεφτίλα μοναξιά απελπισία. Κι ανάποδα.
Εντάξει. Δεν κλαίμε. Μεγαλώσαμε.
Μονάχα όταν βρέχει
βυζαίνουμε κρυφά το δάχτυλό μας. Και καπνίζουμε.
Η ζωή μας είναι
άσκοπα λαχανητά
σε κανονισμένες απεργίες
ρουφιάνους και περιπολικά.
Γι' αυτό σου λέω.
Την άλλη φορά που θα μας ρίξουνε
να μην την κοπανήσουμε. Να ζυγιαστούμε.
Μην ξεπουλήσουμε φτηνά το τομάρι μας ρε.

afieroma stin aksexasti katerina gogou

Καμιά φορά ανοίγει η πόρτα σίγα σιγά και μπαίνεις.
Φοράς άσπρο κάτασπρο κουστούμι και λινά παπούτσια.
Σκύβεις βάζεις στοργικά στη χούφτα μου
72 φράγκα και φεύγεις.
Έχω μείνει στη θέση που μ' άφησες
για να με ξαναβρείς.
Όμως πρέπει νά 'χει περάσει πολύς καιρός
γιατί τα νύχια μου μακρύνανε
κι οι φίλοι (μου) με φοβούνται.

Κάθε μέρα μαγειρεύω πατάτες
έχω χάσει τη φαντασία μου
κι όταν ακούω "Κατερίνα" τρομάζω.
Νομίζω πως πρέπει να καταδώσω κάποιον.

Έχω φυλάξει κάτι αποκόμματα με κάποιον
που λέγανε πως είσαι συ.
Ξέρω πως λένε ψέματα οι εφημερίδες,
γιατί γράψανε πως σου ρίξανε στα πόδια.
Ξέρω πως ποτέ δε σημαδεύουνε στα πόδια.
Στο μυαλό είναι ο στόχος,
το νου σου ε;