ΝΤΕΦΟΛ: Μια παράσταση που δεν στρογγυλεύει την αλήθεια

Βόρις Καραγιάννης

Γράφει:
Βόρις Καραγιάννης

Το Θέατρο Ένα ανεβάζει αυτό το φθινόπωρο το ομώνυμο βιβλίο του Δημήτρη Καραγιάννη σε διασκευή και σκηνοθεσία Αντρέα Χριστοδουλίδη. 


Στρογγυλεύουμε τις γωνιές, πετάμε το παλιό και αγοράζουμε καινούργιο, στεκόμαστε στη μέση και βρίσκουμε πάντα μία κακή κουβέντα να πούμε για το θύμα και έχουμε πάντα μεγάλη κατανόηση για τον θύτη. «Κάναμε κι εμείς πολλά». Η ατάκα που περιγράφει την «δικαίωση» του φονιά. Αλλά ο φονιάς είναι πάντα ο φονιάς και ο σκοτωμένος είναι πάντα ο σκοτωμένος. Κι αυτή είναι μία γωνιά που δεν στρογγυλεύει.

Η ιστορία δεν είναι βολική. Δεν είναι σίριαλ με κομμένες τις «δύσκολες» σκηνές, ούτε βιβλίο που μπορείς με μια λέξη να την αλλάξεις. «Συνωστισμός» στην προκυμαία της Σμύρνης. Αυτός ο «συνωστισμός» κόστισε τη ζωή σε 300.000 ανθρώπους. Δηλαδή περίπου δέκα φορές τα θύματα της τούρκικης εισβολής του 1974, που ακόμα κηδεύουμε στην Κύπρο μας. Άφησε πίσω της 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες ο «συνωστισμός». Ο κόσμος που δεν γύρισε ποτέ πίσω στη Σμύρνη του/μας. 

Η παράσταση «Ντεφόλ», που ανεβάζει αυτό το φθινόπωρο το Θέατρο Ένα, είναι μία παράσταση που χρησιμοποιεί τη λέξη «σφαγή» και όχι τη λέξη «συνωστισμός». Μία παράσταση που χρησιμοποιεί τη λέξη «ντεφόλ» (στα τούρκικα σημαίνει «πήγαινε στ’ ανάθεμα») και όχι τη λέξη «ορεβουάρ». 

Σμύρνη 1922

Πρόκειται για μία διασκευή του Ανδρέα Χριστοδουλίδη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Δημήτρη Καραγιάννη. Βρισκόμαστε στη Σμύρνη του 1922. Μία νεαρή κοπέλα, η Ιφιγένεια, ζει το δράμα του ξεριζωμού εκείνες τις μαύρες μέρες της καταστροφής της πόλης. Μαζί με τον Μενέλαο, έναν φοιτητή της Νομικής, προσπαθούν να φύγουν από την φλεγόμενη πόλη. Στην προσπάθειά τους αυτή, γίνονται μάρτυρες ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του 20ου αιώνα. Όσα εγκλήματα περιγράφονται στο βιβλίο και στην παράσταση φυσικά, αποτελούν μέρος της μαρτυρίας ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα. Προσφύγων, δημοσιογράφων, διπλωματών και στρατιωτικών. 

Ο Δημήτρης Καραγιάννης είναι ο πατέρας μου. Το εμπόδιο της μη αντικειμενικότητας το προσπερνώ γνωρίζοντας ότι συνήθως, όταν δεν είμαι αντικειμενικός, είμαι πιο αυστηρός και όχι πιο επιεικής. Υπάρχει όμως και κάτι πιο αντικειμενικό, το πιο αντικειμενικό απ’ όλα που κρίνει τελικά την αλήθεια μας. Ότι αν το Ντεφόλ το έβλεπα μόνος μου, μάλλον θα έβαζα τα κλάματα σε 3-4 σκηνές, αλλά σε κόσμο μπροστά κρατήθηκα. Και όχι από συγκίνηση για το έργο του πατέρα μου, που ούτως ή άλλως είμαι περήφανος γι’ αυτόν αιώνες πριν δω το θεατρικό, αλλά γιατί ο Αντρέας Χριστοδουλίδης στην διασκευή και σκηνοθεσία, η Έφη Χαραλάμπους, ο Κωνσταντίνος Γαβριήλ, η Τίνα Λεωνορά και ο Σωτήρης Μεστάνας καταφέρνουν να σε μπάσουν -σχεδόν κυριολεκτικά- στα ερείπια της καμένης Σμύρνης. Νιώθεις την αγωνία της Ιφιγένειας και του Μενέλαου, την απελπισία κάθε θύματος, την απόγνωση κάθε πρόσφυγα που φεύγει. 

Νομίζω πως αποτελεί μεγάλη επιτυχία για όλους τους συντελεστές το αποτέλεσμα της παράστασης. Είμαι σίγουρος ότι δεν ήταν καθόλου εύκολο ένα βιβλίο να γίνει θεατρική παράσταση. Ένα έργο λόγου και όχι σκηνών, που όμως τελικά γίνεται και τέτοιο. 

Πληροφορίες

Η επίσημη πρεμιέρα του «Ντεφόλ - Σμύρνη 1922» θα δοθεί στις 22 Σεπτεμβρίου στις 20.30 στην Κύρια Σκηνή του «Θέατρο ένα» . Θα προηγηθούν πέντε παραστάσεις στο Αρχοντικό Αξιοθέα καθώς και παραστάσεις στο Δημοτικό Θέατρο Λατσιών και στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Παραλιμνίου. Συγκεκριμένα οι ημερομηνίες των παραστάσεων πριν από την πρεμιέρα είναι: 

1 - 5 Σεπτεμβρίου στο Αρχοντικό Αξιοθέας στις 20:30.

11 Σεπτεμβρίου στο Δημοτικό θέατρο Λατσιών στις 20:00.

15 Σεπτεμβρίου στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Παραλιμνίου στις 20:00

Από τις 22 Σεπτεμβρίου, ημέρα της επίσημης πρεμιέρας και μετά το έργο θα παρουσιάζεται κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 στην Κύρια Σκηνή του «θεάτρο ένα» στη Λευκωσία.

Λεμεσός: 1, 2, 3 Νοεμβρίου στο «θέατρο ένα» Λεμεσού στις 20:30

Συντελεστές

Σκηνοθεσία/ Διασκευή/ Σχεδιασμός Φωτισμού: Αντρέας Χριστοδουλίδης

Χειρισμός Φωτισμού/ Ήχου: Παύλος Πολυκάρπου

Βοηθός Σκηνοθέτη: Μάριος Στυλιανού

Σχεδιασμός Αφίσας: Γιάννος Χριστοφόρου

Φωτογραφίες: Δημήτρης Βαττής

Παίζουν: Κωνσταντίνος Γαβριήλ, Τίνα Λεωνορά, Σωτήρης Μεστάνας, Έφη Χαραλάμπους.

Εισιτήρια: €15 το κανονικό εισιτήριο, €12 το μειωμένο.

Για πληροφορίες και κρατήσεις στο τηλέφωνο: 22348203