Το ποδόσφαιρο γίνεται όλο και περισσότερο… μπάσκετ!

Βόρις Καραγιάννης

Γράφει:
Βόρις Καραγιάννης

Η εξέλιξη της τακτικής του ποδοσφαίρου φέρνει στο άθλημα πολλά στοιχεία από την καλαθόσφαιρα. 


Η πρώτη διαπίστωση από το σύγχρονο ποδόσφαιρο είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ομάδων, παίζουν με 4-3-3. Κάποιες με 4-2-3-1 και εξαιρέσεις (αρκετές πλέον) με 3-5-2 και 4-4-2.

Αν ψάξει κάποιος τον τρόπο άμυνας και ανάπτυξης των ομάδων, δεν διαφέρει πολύ, με εξαίρεση τις ομάδες που έχουν δημιουργήσει μία δική τους «σχολή». Όπως για παράδειγμα η Ισπανία και η Ιταλία. Ομάδες που δεν μπορούν να αντιγραφούν και δεν θέλουν να αντιγράψουν. Οι υπόλοιπες, κάνουν μέσα στο γήπεδο, περίπου τα ίδια πράγματα. Για να ακριβολογώ, θέλουν να κάνουν τα ίδια πράγματα, γιατί το θέλω από το μπορώ, είναι πλέον η μεγάλη διαφορά. Είναι ακριβώς η ίδια διαφορά και στο μπάσκετ.

crisis prevention tactics

Οι ομάδες παίζουν παρόμοιες άμυνες, βγάζουν πάνω-κάτω τα ίδια συστήματα στην επίθεση, οι προπονητές ακολουθούν περίπου τις ίδιες τακτικές. Τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τις καλές ομάδες από τις μέτριες και τις κακές;

Οι παίκτες. Η διαφορά είναι η ποιότητα των παικτών. Ακόμα και ενός παίκτη η ποιότητα μπορεί να είναι αρκετή για να οδηγήσει την ομάδα του σε επιτυχίες. Η Ουαλία του Μπέιλ είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Μία μετριότατη ομάδα, μ’ έναν εξωπραγματικό παίκτη που την έχει οδηγήσει μόνος του, στη διάκριση στο Euro.

Στο μπάσκετ, πέραν της ομαδικής δουλειάς που είναι πάντα απαραίτητη, η καλύτερη ομάδα είναι αυτή που έχει τους καλύτερους παίκτες και δεν μπορεί να είναι μία άλλη που απλώς και μόνο έχει καλή τακτική.

Στο ποδόσφαιρο, με κλασικότερο παράδειγμα την Εθνική Ελλάδος, λέγαμε ότι η τακτική μπορεί να υπερκεράσει την έλλειψη ποιότητας ή μεγάλου ταλέντου. Αυτό φαίνεται πως πλέον δεν υπάρχει στο ποδόσφαιρο, στον βαθμό που υπήρχε προηγουμένως. Δεν μιλάμε φυσικά για κάθε ένα παιχνίδι. Εκπλήξεις θα υπάρχουν πάντα στο ποδόσφαιρο γιατί όλα κρίνονται σε μία φάση.

Όμως πλέον, αυτό που έχει μεγάλη σημασία, είναι να έχει μία ομάδα αρκετούς καλούς παίκτες, καλούς παίκτες σε κάθε θέση. Δεν είναι τυχαίο που η Μπαρτσελόνα αγόρασε Σουάρεζ και Νεϊμάρ για να έχει τρεις επιλογές στην επίθεσή της, δεν είναι τυχαίο που η Ρεάλ Μαδρίτης ξόδεψε 100 εκατομμύρια για να προσθέσει στην 3άδα της επίθεσης των Μπέιλ. Τρεις καλοί παίκτες, σημαίνει περισσότερες επιλογές, σημαίνει μεγαλύτερη δυσκολία στην άμυνα της αντίπαλης ομάδας. Σημαίνει πως ο αντίπαλος δεν μπορεί να επικεντρωθεί σε μόνο έναν παίκτη.

Στο μπάσκετ συμβαίνει ακριβώς το ίδιο. Μ’ έναν καλό παίκτη ή με δύο ή ακόμα και με 3, δεν πας πουθενά. Χρειάζεσαι ποιότητα παντού. Έστω και σε μία διάσταση του παιχνιδιού να έχεις πρόβλημα, αυτό θα σου στοιχίσει. Η ισορροπία στο μπάσκετ είναι το Α και το Ω και αυτό συμβαίνει πλέον και στο ποδόσφαιρο.

reverseactionsa

Οι τακτικές

Και τι συμβαίνει με τους προπονητές; Χάνουν τον ρόλο τους; Όχι φυσικά. Όπως και στο μπάσκετ, οι προπονητές και οι αποφάσεις τους είναι καθοριστικές. Απλώς πλέον δεν είναι καθοριστικές αν δεν έχουν στα χέρια τους καλούς παίκτες. Όπως άλλωστε συμβαίνει στο μπάσκετ. Όσο καλό προπονητή και αν έχει μία μέτρια ομάδα, θα χάσει από την καλύτερη.

Στο ποδόσφαιρο οι προπονητές οφείλουν να έχουν πλέον πολύ πιο γρήγορα αντανακλαστικά. Αλλά -σε αντίθεση με τους συναδέλφους τους του μπάσκετ- οι αλλαγές είναι κυρίως εσωτερικές. Εκτός κι αν σύντομα (αυτή είναι η δική μου πρόβλεψη) αυξηθούν κατά πολύ και οι αλλαγές στο ποδόσφαιρο.

Οι επιθετικές τακτικές των ποδοσφαιρικών ομάδων έχουν πλέον ένα χαρακτηριστικό. Την ελευθερία κινήσεων. Με εξαίρεση μερικούς παίκτες, οι υπόλοιποι κινούνται ελεύθερα, δεν έχουν σταθερή θέση και προσπαθούν να δημιουργήσουν αριθμητική υπεροχή σε χώρους του γηπέδου (υπερφόρτωση που λέμε στο μπάσκετ), κάτι που θυμίζει έντονα την μπασκετική τακτική επίθεσης και κυρίως απέναντι σε άμυνα ζώνης. Με άμυνα ζώνης αμύνονται οι ομάδες εδώ και χρόνια στο ποδόσφαιρο.

Οι ποδοσφαιριστές έχουν πλέον, σχεδόν όλοι, εξαιρετική τεχνική κατάρτιση. Αυτό κάνει ακόμα περισσότερο μπάσκετ το… ποδόσφαιρο. Οι παίκτες μπορούν να μεταβιβάσουν τη μπάλα με τα πόδια, σχεδόν το ίδιο καλά όσο το κάνουν οι καλαθοσφαιριστές με τα χέρια. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη υπομονής στην άμυνα, αλλά και την ανάγκη πιέσης για το κλέψιμο. Παλαιότερα η μπάλα στο ποδόσφαιρο μπορούσε να χαθεί πιο εύκολα μ’ ένα κακό κοντρόλ ή μία λανθασμένη πάσα κάτι που σήμερα συμβαίνει σε μικρότερο βαθμό. Αυτό ταυτόχρονα επηρεάζει την αντεπίθεση ή τον αιφνιδιασμό, αν μιλήσουμε με μπασκετικούς όρους. Ή το περίφημο «τρανζίσιον» που είναι πλέον κοινός όρος για την αντεπίθεση. Το ποδόσφαιρο πήρε τον όρο αυτό από το μπάσκετ.

Η κατοχή μπάλας

Μάθαμε να λέμε στο ποδόσφαιρο, ότι η ομάδα που είχε την κατοχή μπάλας ήταν η καλύτερη στο γήπεδο ή θα ήταν αυτή που θα κέρδιζε. Τα τελευταία χρόνια η τάση είναι να κερδίζουν οι ομάδες με τη μικρότερη κατοχή. Η Ατλέτικο είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Έφτασε σε δύο τελικούς Τσάμπιονς Λιγκ, παίζοντας μόνο στην αντεπίθεση. Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δύο αγώνες της Μπάγερν με τη Ρεάλ Μαδρίτης το 2014. Οι Γερμανοί είχαν κατοχή μπάλας και στα δύο παιχνίδια πάνω από 60%. Έχασαν την πρόκριση με συνολικό σκορ 5-0.

 89478502 poss55 60

Στο μπάσκετ δεν υπάρχει καν στατιστικό που να σχετίζεται με το πόση ώρα κρατάς τη μπάλα. Υπάρχει στατιστικό όμως που λέει πόσες επιθέσεις έκανες. Και τελικά αυτό είναι που μετρά. Το πόσες επιθέσεις κάνεις αλλά και με ποιες προϋποθέσεις.

Το στατιστικό της κατοχής μπάλας στο ποδόσφαιρο χάνει ολοένα και περισσότερο την αξία του. Όπως και αυτό το… χαζό επιτρέψτε μου, με τις πάσες. Πόσες πάσες κάνει μία ομάδα; Πού τις κάνει έχει σημασία. Χωρίς αυτή τη διευκρίνιση η αξία του στατιστικού είναι μηδαμινή.

Οι στατικές φάσεις

Το ποδόσφαιρο και στον τομέα αυτό «δανείζεται» πράγματα από το μπάσκετ. Το σκριν στα φάουλ και στα κόρνερ που κάνουν οι επιτιθέμενοι για να δημιουργήσουν χώρο, είναι μία κλασική κίνηση μπάσκετ.

Washougal boys basketball gets fourth place at districts 1024x682

Οι διαφορές που πάντα θα υπάρχουν

Στο μπάσκετ δεν υπάρχει οφσάιντ. Αυτό είναι μία σημαντική διαφορά ανάμεσα στα δύο αθλήματα που σίγουρα καθορίζει πολλά πράγματα ως προς την τακτική. Όπως επίσης ότι στο ποδόσφαιρο δεν υπάρχει χρόνος επίθεσης ή χρόνος για να περάσεις το κέντρο. Αυτό το τελευταίο, ίσως στο μέλλον να αλλάξει και στο ποδόσφαιρο. Δηλαδή οι ομάδες να έχουν περιορισμό στην ανάπτυξη του παιχνιδιού τους για να γίνει το άθλημα πιο γρήγορο. Δεν αποκλείεται, αλλά δεν είναι και στα σκαριά!

24hjfjhf

Τι θα μπορούσε άλλο να δανειστεί το ποδόσφαιρο;

- Το τάιμ άουτ. Να μπορούν οι προπονητές να δίνουν οδηγίες κατά τη διάρκεια του αγώνα.
- Η χρήση του βίντεο θα μπει σύντομα και είναι κάτι που παίρνει το ποδόσφαιρο από το μπάσκετ και το τένις.
- Οι πολλές αλλαγές. Πάνω από 3.
Η χρησιμοποίηση παίκτη που ήδη βγήκε αλλαγή. Αυτό που συμβαίνει στο μπάσκετ δηλαδή. Βγάζεις τον επιθετικό γιατί κερδίζεις, τον ρίχνεις ξανά στο παιχνίδι επειδή δέχτηκες την ισοφάριση.

* Όλα αυτά φυσικά αλλάζουν το άθλημα του ποδοσφαίρου και δεν σημαίνειν ότι θα υιοθετηθούν. Απλώς σίγουρα κάποια από όλα αυτά, αργά ή γρήγορα, θα αποτελούν μέρος της πραγματικότητας του ποδοσφάιρου.