10 ΑΥΓ: Βυθίζεται το περίφημο πλοίο «Βάσα»

Mentality 10 Team

Γράφει:
Mentality 10 Team

Κάθε μέρα στο Mentality10 όλα τα σημαντικά γεγονότα που σημειώθηκαν στο ημερολόγιο της ιστορίας.


Το πλοίο με το όνομα Bάσα είναι το μόνο πλοίο του 17ου αιώνα που διατηρείται ως τις μέρες μας. Το 95% των αρχικών τμημάτων του διατηρείται μέχρι και σήμερα και είναι στολισμένο με εκατοντάδες σκαλιστά γλυπτά, καθιστώντας το πλοίο Bάσα ένα μοναδικό κόσμημα τέχνης και ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του κόσμου.

TV vasa1 430

Το ναυάγιο

Στις 10 Αυγούστου 1628 ένα μεγάλο πολεμικό πλοίο ξεκίνησε από το λιμάνι της Στοκχόλμης. Ήταν ολοκαίνουριο και είχε πάρει το όνομα Vasa από το οικόσημο της κυβερνούσας δυναστείας Vasa. Για την επισφράγιση της επίσημης και λαμπερής εκδήλωσης καθέλκυσης του πλοίου, εκτοξεύτηκαν πυροβολισμοί από τα πλευρά του πλοίου ως πολεμικός χαιρετισμός.
Καθώς το μεγάλο πλοίο προχωρούσε αργά προς την είσοδο του λιμανιού, σηκώθηκε δυνατός άνεμος. Το Bάσα πήρε κλίση, ωστόσο ορθώθηκε και ξαναβρήκε την πορεία του. Μία δεύτερη ριπή ανέμου όμως ανέτρεψε το πλοίο προς τη μία του πλευρά. Το νερό εισχώρησε από τα ανοικτά πυροβολεία. Το Bάσα βυθίστηκε, παίρνοντας μαζί του τουλάχιστον 30 ή ίσως και 50 ζωές ανθρώπων από τα 150 μέλη του πληρώματος. Έπρεπε να περάσουν 333 χρόνια για να μπορέσει το πλοίο να ξαναδεί τον ουρανό της Στοκχόλμης.

Ο άνθρωπος που το ανακάλυψε

Ο Anders Franzén, ιδιωτικός ερευνητής, ξεκίνησε την αναζήτηση του Βάσα στις αρχές του 1950. Από μικρός ένιωθε γοητευμένος από τα ναυάγια που συνέβαιναν στο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης, κοντά στο πατρικό του σπίτι. Το τέρας των θαλασσών, η Τερηδώνα η ναυτική, η οποία καταβροχθίζει τα ξύλινα σκαριά που βυθίζονται στη θάλασσα, δεν ζει στα υφάλμυρα νερά της Βαλτικής. Ο Anders Franzén εκτίμησε τη σημασία του στοιχείου αυτού για τα πλοία που είχαν βυθιστεί στη Βαλτική και το 1956 ανακάλυψε το Βάσα.

Το μεγαλύτερο πλοίο της εποχής του

Το Bάσα ναυπηγήθηκε στη Στοκχόλμη υπό την επίβλεψη του Ολλανδού Ναυπηγού Henrik Hybertsson. Η ομάδα του αποτελείτο από μαραγκούς,γλύπτες, ζωγράφους, υαλοτεχνίτες, σιδεράδες και επαγγελματίες τεχνίτες από πολλούς άλλους κλάδους. Συνολικά τετρακόσιοι άνθρωποι εργάστηκαν στο Bάσα.

Το πλοίο κατασκευάστηκε με διαταγή του Γουστάβου Αδόλφου Β’, Βασιλιά της Σουηδίας. Για την κατασκευή του χρειάστηκαν δύο χρόνια περίπου. Το πλοίο είχε τρία κατάρτια για δέκα πανιά, 52 μέτρα ύψος από την κορυφή του καταρτιού έως την καρίνα, 60 μέτρα μήκος από την πρύμνη έως την πλώρη και ζύγιζε 1.200 τόνους. Όταν ολοκληρώθηκε, το Βάσα ήταν ένα από τα δυνατότερα πλοία που κατασκευάστηκαν ποτέ.

Σήμερα μπορούμε να υπολογίσουμε ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να κατασκευαστεί ένα σκάφος, έτσι ώστε να είναι πλόιμο. Τον 17ο αιώνα χρησιμοποιούσαν πίνακες διαστασιολόγησης, οι οποίοι, για τα δεδομένα της εποχής εκείνης, είχαν μάλλον καλά αποτελέσματα για το σχεδιασμό των πλοίων. Από νεώτερη βιβλιογραφία γνωρίζουμε ότι τα σχέδια του Bάσα τροποποιήθηκαν μετά την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών.

Επιθυμία του Βασιλιά ήταν να υπάρχουν επάνω στο σκάφος περισσότερα πολυβόλα από το συνηθισμένο αριθμό. Αυτό σήμαινε ότι οι διαστάσεις στις οποίες είχε αποφασιστεί να ναυπηγηθεί το πλοίο, δεν ήταν πλέον οι κατάλληλες και έτσι οι ναυπηγοί βρέθηκαν ξαφνικά έξω από τα γνώριμα νερά τους. Το πλοίο είχε σημαντικά υπερυψωμένη υπερδομή, με δύο καταστρώματα – πολυβολεία. Τα ύφαλα του πλοίου γεμίστηκαν με μεγάλες πέτρες, οι οποίες λειτουργούσαν ως έρμα για να διατηρούν το σκάφος επάνω στο νερό. Ωστόσο το Bάσα ήταν πολύ βαρύ στο άνω του μέρους και οι 120 τόνοι έρματος που κουβαλούσε στα ύφαλα δεν επαρκούσαν.

932x299 F rlisningen

Η ανακάλυψη του πλοίου και η μεταφορά του στη στεριά.


Για ποιο λόγο ναυπηγήθηκε το Βάσα;

Το Βάσα έπρεπε να βρίσκεται στην εμπροσθοφυλακή των σκαφών του σουηδικού ναυτικού. Ήταν εξοπλισμένο με 64 κανόνια, τα περισσότερα από τα οποία εκτόξευαν βλήματα βάρους 24 λιβρών, δηλαδή βλήματα βαρύτερα από 11 κιλά. Η Σουηδία διέθετε περίπου είκοσι πολεμικά πλοία, ωστόσο κανένα δεν είχε τόσο πολλά και τόσο βαριά πολυβόλα όσο το Βάσα.

Το Βάσα είχε ανοίξει πανιά με κατεύθυνση προς την Πολωνία, η οποία ήταν ο υπ’αριθμόν ένα εχθρός της Σουηδίας για πολλά χρόνια. Η Πολωνία είχε κυβερνήτη το Βασιλιά Σιγισμούνδο, ο οποίος ήταν εξάδελφος του Βασιλιά της Σουηδίας (αφού οι πατέρες τους ήταν αδέλφια). Ο Σιγισμούνδος υπήρξε αντιβασιλέας της Σουηδίας, έχασε όμως το αξίωμά του, λόγω του ότι ήταν καθολικός στο θρήσκευμα.

prince charles duchess cornwall admire 17th century vasa warship

Ο Πρίγκηπας Κάρολος της Αγγλίας παρατηρεί την πλώρη του πλοίου.


Η κατάσταση του Βάσα σήμερα

H συντήρηση και η φροντίδα του Βάσα είναι μία συνεχόμενη εργασία. H διατήρηση του πλοίου εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις σταθερές μετεωρολογικές συνθήκες. Όσον καιρό το σκάφος είχε παραμείνει βυθισμένο, τα μεταλλικά του μέρη σκούριασαν, μαυρίζοντας τα τμήματα που είχαν κατασκευαστεί από ξύλο οξιάς. Στο τέλος, το μόνο που κρατούσε δεμένη την κατασκευή ήταν οι ξύλινοι οδηγοί. Τα μολυσμένα στοιχεία μέσα στο νερό οδήγησαν στο σχηματισμό μεγάλων ποσοτήτων θείου, το οποίο διείσδυσε μέσα στο ξύλο. Σήμερα το θείο αντιδρά με το οξυγόνο και οδηγεί στο σχηματισμό θειϊκού οξέος. Το οξύ προσβάλλει το ξύλο, ωστόσο δεν είναι επιβλαβές για τους επισκέπτες του μουσείου. Η έρευνα για τη συντήρηση του Βάσα σε βάθος χρόνου συνεχίζεται ακόμη.

Πηγή: Wikipedia

Δείτε όλα τα σημαντικά γεγονότα της ημέρας αυτής. Τις γεννήσεις και τους θανάτους σημαντικών προσωπικοτήτων της ιστορίας.