ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ: Η σφαγή του Μπεσλάν

Θάνος Κοφινάς

Γράφει:
Θάνος Κοφινάς

Η ομηρία στο δημοτικό σχολείο στην πόλη της Βόρειας Οσετίας το 2004... στοίχισε τη ζωή σε 186 μαθητές (pics+video)


Σύμφωνα με την ανθρώπινη λογική, ένας χώρος όπως είναι ένα δημοτικό σχολείο γεμάτο με εκατοντάδες μαθητές, δε θα μπορούσε ποτέ να αποτελέσει στοχο τρομοκρατικής επίθεσης και πεδίο μάχης. Και όμως, το Σεπτέμβριο του 2004, στην πόλη Μπεσλάν της Βόρειας Οσετίας στον Καύκασο, η λογική πήγε περίπατο και η ομηρία εκατοντάδων μαθητών και των γονιών τους από Τσετσένους αυτονομιστές, οδήγησε σε μια αποτρόπαια σφαγή αθώων ανθρώπων που συγκλόνισε τον κόσμο. Τη σφαγή στο δημοτικό σχολείο του Μπεσλάν.

Η πόλη Μπεσλάν, είναι μια πόλη 35.000 κατοίκων. Το δημοτικό σχολείο SNO (School Number One), ήταν ένα από τα 7 δημοτικά σχολεία της πόλης. Την 1η Σεπτεμβρίου 2004, άνοιξε τις πύλες του, για να υποδεχθεί τους μικρούς μαθητές για την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Η ημέρα αυτή στη Ρωσία ονομάζεται "η μέρα της γνώσης" και παιδιά και γονείς παρακολουθούν διάφορες εκδηλώσεις με αφορμή την έναρξη του σχολικού έτους. Περισσότεροι από 1100 άνθρωποι βρίσκονταν στο SNO εκείνο το πρωΐ. Οι 777 ήταν μαθητές.

Η έναρξη της ομηρίας και τα πρώτα θύματα

Στις 09.15, δύο ομάδες ενόπλων (κάποιες πηγές κάνουν λόγο για 32 άτομα) εισέβαλαν στο σχολείο πυροβολώντας στον αέρα. Οι τρομοκράτες είχαν σταλεί από από τον Τσετσένο οπλαρχηγό Σαμήλ Μπασάγεφ, ο οποίος ήθελε με αυτό τον τρόπο να εκβιάσει τη ρωσική κυβέρνηση για να τερματίσει τον πόλεμο στην Τσετσενία. Εξανάγκασαν τους παρευρισκόμενους να μπουν στο κτίριο. Τους έβαλαν στο μικρό γυμναστήριο του σχολείου τους πήραν τα κινητά τους τηλέφωνα και τους απαγόρεψαν να μιλούν. Ο πρώτος νεκρός ήταν ο πατέρας ενός μαθητή, ο Ruslan Betrozov. Προσπάθησε να καθησυχάσει τους ομήρους παραβιάζοντας τον κανόνα της σιωπής που είχε επιβληθεί. Τον πυροβόλησαν στο κεφάλι.

Στη συνέχεια οι τρομοκράτες, ξεχώρισαν 20 άντρες τους οποίους θεώρησαν ότι μπορεί να τους προκαλέσουν πρόβλημα και τους οδήγησαν στο δεύτερο όροφο του κτιρίου. Μετά από λίγο ακούστηκε μια δυνατή έκρηξη. Ο αρχηγός των τρομοκρατών, είχε πυροδοτήσει τα εκρηκτικά με τα οποία ήταν ζωσμένη μια από τις γυναίκες που έπαιρναν μέρος στην επίθεση. Εκτός από εκείνη, λόγω της έκρηξης σκοτώθηκε ένας ακόμη τρομοκράτης και αρκετοί εκ των 20 ανδρών. Όσοι επέζησαν εκτελέστηκαν αργότερα.

Η απαίτηση των τρομοκρατών, ήταν να πάει ο πρόεδρος της Βόρειας Οσετίας Alexander Dzasokhov να διαπραγματευτεί μαζί τους. Μέχρι τότε δε θα επέτρεπαν στους ομήρους να φάνε ή να πιούν νερό, ενώ τους ανάγκασαν να βγάλουν τα πτώματα των νεκρών στην αυλή και να καθαρίσουν το χώρο από τα αίματα. Επίσης είχαν ξεκαθαρίσει πως σε περίπτωση επέμβασης θα σκότωναν 50 ομήρους για κάθε νεκρό τρομοκράτη και 20 για κάθε ένα που θα τραυματίζονταν.

Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB), απαγόρευσε στον Dzasokhov να πλησιάσει το σχολείο απειλώντας τον πως θα τον συλλάβει, ενώ παράλληλα προετοίμαζε το δικό της σχέδιο δράσης. Από την πλευρά της η ρωσική κυβέρνηση διαβεβαίωνε πως δε θα χρησιμοποιήσει βία και θα ακολουθήσει την "οδό" των διαπραγματεύσεων.

Η επέμβαση που εξελίχθηκε σε σφαγή

Από την έναρξη της ομηρίας, γύρω από το σχολείο είχαν αναπτυχθεί δυνάμεις της ρωσικής αστυνομίας και του ρωσικού στρατού. Επίσης οι ειδικές δυνάμεις Alfa και Vympel που υπάγονται στο Ομοσπονδιακές Δυνάμεις Ασφαλείας την Ρωσικής Ομοσπονδίας (Federal Security Service of the Russian Federation-FSB) και οι ειδικές δυνάμεις OMON του Ρωσικού Υπουργείου Εσωτερικών Υποθέσεων(Russian Ministry of Internal Affairs)(MVD) έλαβαν θέσεις στα διαμερίσματα τριών κτιρίων που έβλεπαν στο σχολείο και τα οποία είχαν εκκενωθεί.

Στις 3 Σεπτεμβρίου, αποφασίστηκε η επέμβαση των δυνάμεων ασφαλείας στο σχολείο. Η επιχείρηση ξεκίνησε με τη ρίψη χειροβομβίδων. Από τις ισχυρές εκρήξεις προκλήθηκε πυρκαγιά, ενώ ξέσπασαν μάχες ανάμεσα στους τρομοκράτες και τις ειδικές δυνάμεις, χωρίς κανείς από τις 2 πλευρές να υπολογίζει τους ομήρους. Η κατάληξη της επιχείρησης ήταν τραγική. 331 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ημέρα. 186 ήταν μικρά παιδιά.

Εκατοντάδες ήταν οι τραυματίες, σωματικά και ψυχικά. Ακόμα και σήμερα δεν είναι σαφές πόσοι ήταν οι τρομοκράτες και αν κάποιοι κατάφεραν να ξεφύγουν, ούτε πως σχεδίαστηκε η επίθεση ενώ υπάρχουν και ερωτηματικά αναφορικά με τη διαχείριση της κρίσης από την κυβέρνηση και το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων με τους τρομοκράτες.